Dreszcze i gorączka – przyczyny i sposoby na złagodzenie

Dreszcze i gorączka – przyczyny i sposoby na złagodzenie

Dreszcze i gorączka to jedne z najczęstszych objawów przeziębienia i grypy. Są one bardzo nieprzyjemne i potrafią skutecznie utrudnić codzienną aktywność. Aby temu zapobiec, konieczne jest szybkie działanie. Poznaj sposoby na dreszcze i gorączkę.

 

Dreszcze i gorączka zazwyczaj nie występują same. Bardzo często towarzyszą im inne objawy: osłabienie, ból głowy, ból gardła, kaszel, duszność, katar, nudności, wymioty, wysypka, bóle mięśni, czy dolegliwości ze strony układu moczowego. Gdy się pojawią, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem. Specjalista ustali przyczynę i na jej podstawie dobierze odpowiednią terapię.

Czym są dreszcze?

Dreszcze to niekontrolowane i nieskoordynowane skurcze mięśni, które są efektem pobudzenia ośrodka termoregulacji znajdującego się w podwzgórzu. Dzięki zwiększonej kurczliwości mięśni w krótkim czasie może zostać wytworzona znaczna ilość ciepła. Gdy zmienia się temperatura ciała, rozpoczynają się reakcje prowadzące do zmiany ciepłoty ciała w kierunku punktu nastawczego termoregulacji [1]. Mogą one towarzyszyć uczuciu zimna. Częściej jednak jednocześnie występują dreszcze i gorączka.

Kiedy można mówić o gorączce?

Gorączka to podwyższona temperatura ciała. Jest to jeden z mechanizmów obronnych organizmu, który wspomaga układ immunologiczny w zwalczaniu patogenów. Najczęściej jest ona skutkiem zakażenia, jednakże może pojawić się także w wyniku procesów autoimmunologicznych lub nowotworowych [2].

 

Za prawidłową temperaturę ciała człowieka przyjmuje się 36,6℃ (gdy jest ona mierzona pod pachą). Gorączkę rozpoznaje się w momencie, gdy przekracza ona 38℃. Stan pomiędzy tymi wartościami jest określany jako stan podgorączkowy.

Dreszcze i gorączka – co może być ich przyczyną?

Dreszcze i gorączka mogą mieć różne przyczyny. Najczęściej są one wynikiem infekcji wirusowej lub bakteryjnej, która toczy się w organizmie. Gdy układ odpornościowy rozpoznaje patogen, rozpoczyna produkcję komórek, które mogą go zwalczyć. Wzrost temperatury ciała podnosi skuteczność tego działania nawet o 10%. Dodatkowo zmniejsza zdolności zakaźne drobnoustrojów [1].

 

O tym, że dreszcze i gorączka są efektem infekcji, świadczą dodatkowe objawy. Najczęściej są to osłabienie, zmęczenie, bóle głowy, a także katar, kaszel i ból gardła [3]. Gdy zakażenie objęło układ moczowo-płciowy, występują trudności z oddawaniem moczu, bolesne parcie na pęcherz, a także pieczenie w okolicy cewki moczowej.

Sposoby na złagodzenie dreszczy i gorączki

Dreszcze i gorączkę można skutecznie złagodzić. Wskazane jest przyjęcie leku (zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce dołączonej do opakowania), który zawiera substancję o działaniu przeciwgorączkowym np. paracetamol [3]. Środki przeciwgorączkowe są najczęściej dostępne bez recepty.

 

Zwalczanie dreszczy i gorączki mogą wspomóc domowe sposoby (zwłaszcza, gdy gorączka jest niewielka) [1]:

  • chłodny (nie zimny – woda powinna być niższa tylko o 1–2℃ od temperatury ciała) prysznic lub kąpiel,
  • duża ilość odpoczynku,
  • picie dużej ilości płynów,
  • wypicie naparu z kwiatu lipy lub czarnego bzu,
  • zimne okłady na skronie, kark i pachwiny.

 

Jeżeli mimo stosowania leków przeciwgorączkowych, temperatura ciała nie obniża się lub dreszcze i gorączka utrzymują się przez kilka dni, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

 

Źródła:

  1. J. R. Avner, Ostra gorączka, Pediatria po Dyplomie, 2009, t. 13, nr 5, s. 36.
  2. Z. S. Pawłowski, Gorączka [w:] Z. S. Pawłowski, J. Stefaniak, Parazytologia kliniczna, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2017, s. 95.
  3. A. Wawrzyniak, Racjonalna terapia ostrych infekcji górnych dróg oddechowych, Forum Medycyny Rodzinnej, 2011, t. 5, nr 5, s. 402.