Jak zdiagnozować zapalenie zatok przynosowych?

Jak zdiagnozować zapalenie zatok przynosowych?

Dręczy cię mocny ból głowy, który szczególnie doskwiera w okolicach czoła, oczu i nasady nosa. Dodatkowo skarżysz się na katar i „zatkany nos”. Najpewniej nie jest to zwykłe przeziębienie, a zapalenie zatok przynosowych. Sprawdź, jak właściwie rozpoznać tę chorobę, by podjąć stosowne leczenie.

 

Zapalenie zatok to przede wszystkim bardzo uporczywa dolegliwość. Ból głowy, problemy z rozpoznawaniem smaków i zapachów z powodu niedrożności nosa mogą skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie.

Niewłaściwie leczone zapalenie zatok przynosowych może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań, m.in. zapalenia nerwu wzrokowego i zapalenia gałki ocznej, zapalenia opon mózgowych czy ropnia mózgu. Trafna diagnoza umożliwi podjęcie stosownego leczenia, które zredukuje ryzyko ewentualnych powikłań, a przede wszystkim pozwoli pacjentowi uporać się z przykrymi dolegliwościami.

 

Jaka jest przyczyna zapalenia zatok?

 

Przyczyn zapalenia zatok może być kilka. Zaliczamy do nich infekcje górnych dróg oddechowych oraz nieprawidłowo leczony alergiczny nieżyt nosa. Przy tego rodzaju dolegliwościach może dojść do obrzęku błony śluzowej, która pokrywa wnętrze nosa i zatok. Opuchnięta błona zatyka ujście zatok, przez co dochodzi do infekcji bakteryjnej, przyczyniającej się do wystąpienia stanu zapalnego.

Innym powodem zapalenia zatok są wady lub zmiany w budowie anatomicznej zatok, przyczyniające się do powstawania zwężeń w ich ujściu, co również może prowadzić do zakażeń. Warto pamiętać jednak, że sama wada, np. niewielkie skrzywienie przegrody nosa powstałe w wyniku urazu, nie powoduje niedrożności. Problem może pojawić się dopiero wówczas, gdy dojdzie do obrzęku błony śluzowej i zablokowania ujścia zatok, np. w wyniku infekcji.

Niekorzystnie na błonę śluzową nosa mogą działać również różnorodne zanieczyszczenia znajdujące się we wdychanym powietrzu, które przedostają się do wnętrza nosa. One również niejednokrotnie prowadzą do infekcji, która w konsekwencji może spowodować stan zapalny.

 

Jak rozpoznać zapalenie zatok?

 

Dla wielu pacjentów właściwe zidentyfikowanie zapalenia zatok wcale nie jest takie proste. Nie jest to rzadka dolegliwość, ale jej objawy mogą być mylone z innymi chorobami, np. przeziębieniem lub grypą. Warto zatem zwrócić uwagę na pewne charakterystyczne objawy, które ułatwią prawidłowe rozpoznanie. Należy w tym przypadku pamiętać, że ból może być zlokalizowany w różnych częściach głowy w zależności od tego, w jakich zatokach doszło do stanu zapalnego.

  • Zapalenie zatok sitowych, znajdujących się między oczami, objawia się specyficznym bólem (porównywanym do ucisku) przy wewnętrznym kąciku oka. Najczęściej nasila się podczas kaszlu lub leżenia na plecach, a zmniejsza — po uniesieniu głowy.
  • Zapalenie zatok szczękowych, znajdujących się pod policzkami, objawia się bólem jedno- lub dwustronnym kości policzka (w zależności od tego, czy stan zapalny obejmuje jedną, czy dwie zatoki), górnych zębów, głowy w okolicy skroni, niekiedy również wokół oczu. Dolegliwości nasilają się podczas unoszenia głowy i przy pochylaniu się, natomiast zmniejszają się w pozycji leżącej na plecach.
  • Zapalenie zatok czołowych, znajdujących się nad oczami, objawia się bólem w okolicy czoła. Nasila się w pozycji leżącej na plecach i przy pochylaniu się, natomiast zmniejsza — po uniesieniu głowy.
  • Zapalenie zatoki klinowej, znajdującej się w środku czaszki, objawia się bólem w okolicy potylicznej, czołowej, skroniowej, oczodołowej, a niekiedy promieniuje od szczytu czaszki. Dolegliwości nasilają się w pozycji leżącej na plecach oraz podczas pochylania się do przodu, a zmniejszają się po uniesieniu głowy.

Należy jednak pamiętać, że ból odczuwany przez pacjentów nie świadczy bezpośrednio o zapaleniu zatok przynosowych. Najczęściej sygnalizuje jedynie, iż doszło do niedrożności ujścia zatok i przewodów nosowych lub też pojawiły się pewne powikłania. Aby w stu procentach zdiagnozować stan zapalny, należy skonsultować się z lekarzem.

 

Jak zdiagnozować zapalenie zatok?

 

Lekarz diagnozuje zapalenie zatok poprzez przeprowadzenie wywiadu z pacjentem oraz wykonanie badania jam nosowych. Przy zapaleniu zatok chorzy skarżą się przede wszystkim na doskwierające uczucie zatkanego nosa. Pojawia się również wydzielina, która może wyciekać z wnętrza nosa na zewnątrz lub też spływać po tylnej ścianie gardła. Dodatkowo najczęściej dochodzi do upośledzenia lub utraty węchu, zaburzeń w odczuwaniu smaków, pojawia się też charakterystyczny ból w obrębie twarzy.

Do innych objawów, które niekiedy występują podczas zapalenia zatok, zaliczamy m.in. gorączkę, zmęczenie i osłabienie organizmu, ból zębów i szczęki. Może pojawiać się również nieprzyjemny zapach z ust.

Jak już zostało wspomniane, zapalenie każdej z zatok objawia się nieco innymi dolegliwościami, stąd też samodzielne rozpoznanie dolegliwości przez pacjenta czasami bywa trudne. Gdy więc zauważymy u siebie pewne nieprawidłowości, powinniśmy niezwłocznie udać się do lekarza, który po dokonaniu specjalistycznej diagnozy, wskaże przyczynę problemu.

 

Jak leczyć zapalenie zatok?

 

Gdy niedrożność nosa i ból głowy trwają do 10 dni, można stosować doraźne środki działające przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, a jednocześnie wspomagające udrażnianie przewodów nosowych i zatok przynosowych. W ten sposób objawy zostaną złagodzone. Sprawdzają się również preparaty o właściwościach obkurczających naczynia krwionośne nosa i zatok, a także hamujące wyciek wydzieliny z nosa. Tego rodzaju działania pozwolą choremu normalnie funkcjonować i wykonywać swoje obowiązki.

Jeśli jednak objawy nie mijają i trwają dłużej niż 10 dni, zaleca się wizytę u lekarza, który dokona kompleksowej diagnozy, ustalając przyczynę stanu zapalnego oraz wskazując inne metody leczenia. Diagnostykę zapalenia zatok wykonuje laryngolog. Może on przeprowadzić badanie endoskopowe w kierunku dokładnej oceny błony śluzowej i ewentualnych zmian anatomicznych co umożliwi podjęcie decyzji w sprawie dalszego leczenia. Lekarz może włączyć do terapii np. antybiotyki zwalczające chorobotwórcze bakterie lub leki sterydowe. U pacjentów skarżących się na nawracające stany zapalne zatok dodatkowo wykonywany jest wymaz z nosa i posiewy w celu dokładnego zidentyfikowania bakterii lub grzybów, które są przyczyną choroby.

Niekiedy konieczne jest wykonanie operacji. Dzieje się tak w przypadku stwierdzenia przez laryngologa zmian patologicznych w świetle zatok, np. polipów nosa, przerośniętej błony śluzowej, zmian anatomicznych zwężających lub zamykających światło ujścia zatok przynosowych. Jeśli istnieje podejrzenie wystąpienia tego rodzaju schorzeń, w celu prawidłowej diagnozy lekarz zwykle zaleca wykonanie tomografii komputerowej.