Grypa u osób starszych

Grypa u osób starszych

Grypa — dla jednych kończy się po kilku dniach odpoczynku w łóżku, u innych może poczynić poważne spustoszenie w organizmie, a nawet przyczynić się do śmierci. Chociaż ta stosunkowo często występująca choroba jest skutecznie leczona, to jednak osoby starsze powinny zachować szczególną ostrożność już po pojawieniu się pierwszych objawów.

 

Grypa dla seniorów może być dość niebezpieczna. Jej objawy są podobne jak u innych chorych, jednakże u osób starszych zwykle występują z większą intensywnością oraz mogą trwać o wiele dłużej. Niestety ludzie po 65. roku życia są również bardziej narażeni na powikłania. Dzieje się tak m.in. ze względu na obniżoną odporność oraz inne występujące choroby przewlekłe.

 

Specyfika grypy u osób starszych

 

Na grypę może zachorować każdy bez względu na wiek, ale szczególnie narażone są osoby po 65. roku życia i starsze. Dlaczego tak się dzieje? Przede wszystkim należy pamiętać, że układ odpornościowy seniorów zwykle jest nieco słabszy niż osób młodych, dlatego też starszy organizm jest bardziej narażony na infekcje, które znacznie łatwiej się rozwijają i są trudniejsze do zwalczenia. Co więcej, mogą poczynić o wiele większe spustoszenie w organizmie. Zarażeniu sprzyjają częste wizyty w szpitalach, przychodniach czy aptekach. Przebieg choroby może być również o wiele cięższy i dłuższy niż u młodszych osób, a nawet dzieci.

Ryzyko zachorowania oraz możliwość wystąpienia powikłań pogrypowych zwiększa się również u osób starszych borykających się z chorobami przewlekłymi, m.in. schorzeniami serca, płuc, nerek, wątroby, krwi, cukrzycą, astmą. Ostra infekcja może nie tylko przyczynić się do skomplikowanych następstw zdrowotnych, ale nawet zgonu.

Dla seniorów niebezpieczne są nie tyle same wirusy grypy, ile objawy występujące w chorobie, takie jak m.in. wysoka gorączka, która zwiększa tętno i przyspiesza akcję bicia serca. Pozostałe symptomy grypy, takie jak kaszel, ból gardła, zatkanie nosa, ból głowy i stawów mogą prowadzić nie tylko do złego samopoczucia, ale również szeregu innych niepokojących dolegliwości, tj. duszność, krwioplucie, zaburzenia świadomości, a w skrajnych przypadkach nawet utrata świadomości.

 

Rozwój i objawy grypy u seniorów

 

Teoretycznie przyczyny i rozwój grypy u seniorów jest podobny jak u młodszych ludzi. Niestety osoby zwykle znacznie szybciej zarażają się wirusami, a sama choroba najczęściej ma cięższy przebieg. Co więcej, grypa może zaburzyć pracę wielu narządów i częściowo uszkodzić układ odpornościowy.

Do standardowych objawów grypy zaliczamy:

  • gorączkę
  • ogólne rozbicie i osłabienie organizmu
  • dreszcze
  • ból głowy i mięśni
  • zmęczenie
  • niespokojny sen, niekiedy bezsenność
  • zmęczenie i ostry ból głowy po przebudzeniu
  • uczucie ucisku w klatce piersiowej
  • katar, ból gardła, kaszel (niekiedy z gęstym, żółto-zielonym śluzem)
  • suchość w gardle i nosie
  • trudności w oddychaniu
  • niekiedy również nudności, wymioty i biegunka

 

Najczęstsze powikłania grypy u seniorów

 

Seniorzy, ze względu na m.in. obniżoną odporność i choroby przewlekłe, znacznie bardziej narażeni są na powikłania pogrypowe. Ryzyko ewentualnych komplikacji jest większe, jeśli chory unika kontaktu z lekarzem, nie stosuje odpowiednich metod leczenia lub zwleka z podjęciem stosowanej terapii. Alarmujące są również objawy, które pomimo zastosowanej terapii nasilają się lub nie chcą ustąpić.

Do najczęstszych powikłań po grypie w grupie wiekowej po 65. roku życia zaliczamy m.in.:

  • odwodnienie organizmu
  • ciężkie zapalenie płuc i oskrzeli
  • angina
  • zapalenie krtani i zapalenie tchawicy
  • zapalenie ucha środkowego i zatok obocznych nosa
  • zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu
  • zaostrzenie objawów astmy
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc
  • niewydolność serca

 

Leczenie grypy u osób starszych

 

W przypadku osób starszych zaleca się, aby już pierwsze objawy choroby zostały skonsultowane z lekarzem. Leczenie grypy w większości przypadków ma charakter objawowy. Kluczowe znaczenie w terapii ma odpoczynek, spożywanie dużych ilości płynów (najlepiej woda, gorące herbaty owocowe i napary ziołowe). Chory powinien zostać czasowo odizolowany od innych osób, w tym przede wszystkim seniorów.

W przypadku wystąpienia wysokiej gorączki oraz bólu mięśni, głowy i stawów, zalecane jest przyjmowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych, np. na bazie paracetamolu. Zwykle pojawiają się też objawy towarzyszące, takie jak katar, które można łagodzić preparatami obkurczającymi błonę śluzową nosa i zatok oraz ułatwiającymi oddychanie (np. zawierające fenylefrynę). Dodatkowo warto sięgnąć po witaminę C, która uszczelnia naczynia krwionośne i wzmacnia odporność.

W przypadku osób z wysokiego ryzyka powikłań pogrypowych (np. u osób starszych ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi) lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwwirusowych. Warto jednak pamiętać, że stosowanie leków powinno być skonsultowane z lekarzem, szczególnie jeśli chory przyjmuje już preparaty lecznicze na inne schorzenia.

 

Opieka nad seniorem chorym na grypę

 

Chory senior powinien pozostawać pod stałą kontrolą i opieką innych osób. Zadaniem opiekunów jest dbanie, aby pacjent odpoczywał (najlepiej w cieple) i regularnie nawadniał organizm. Należy zabiegać również, aby wraz z dietą dostarczać organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Ważne jest odizolowanie chorego od współdomowników i skonsultowanie jego stanu zdrowia z lekarzem. Nie zaleca się stosowania leków „na własną rękę”, szczególnie jeśli w przypadku chorego stosowana już jest inna terapia farmakologiczna.

 

Profilaktyka grypy u seniorów

 

Profilaktyka grypy ma szczególne znaczenie dla zdrowia seniorów. W tzw. sezonie grypowym powinni oni unikać przebywania w miejscach publicznych, a także przestrzeniach, w których ryzyko spotkania osoby chorej jest zwiększone. Wirusy grypy rozprzestrzeniają się bardzo szybko, głównie drogą kropelkową. Istotna jest też właściwa higiena.

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie są szczepienia ochronne, które w przypadku osób starszych są szczególnie zalecane. Warto przy tym pamiętać, że nie chronią one całkowicie przed zachorowaniem, ale mogą przyczynić się do znacznie łagodniejszego przebiegu schorzenia i uniknięcia groźnych dla zdrowia powikłań.